Recensie: Wormen en engelen – Maarten van der Graaff

Ik loop een beetje te experimenteren met hoe ik recensies over boeken wil schrijven. Aan de ene kant ben ik een groot fan van kort maar krachtige blogs, maar aan de andere kant heb ik soms het gevoel dat de overzichten die ik plaats teveel tekst bevatten terwijl ik over sommige boeken juist meer te zeggen heb. Ik ben er nog niet helemaal over uit hoe ik dit probleem ga oplossen, maar deze blogpost is een poging om te kijken of het me bevalt om op deze manier iets te schrijven over literatuur. 

De roman Wormen en engelen van Maarten van der Graaff volgt de religieuze en spirituele zoektocht van Bram Korteweg. Zijn gereformeerde jeugd op het eiland Goeree-Overflakkee lijkt ver weg wanneer hij in Utrecht studeert, totdat zijn vader zich laat dopen en een vriend dominee wordt op het Zeeuwse eiland. Bram raakt steeds meer geïnteresseerd in vragen over het geloof en stelt: “Nu ik me heb afgekeerd van God, wil ik weten waarnaar ik me toekeer” (168). Het verhaal gaat over de zoektocht naar geloof in de hedendaagse (studenten) wereld, maar ook over het verschil tussen wonen in een provinciaal gebied en de stad. Wanneer een opsomming volgt met kenmerkend gedrag van het soort “dorpse” mensen uit zijn omgeving zegt Bram: “Ik ben een van deze mensen. Ik lijk niet op deze mensen. Deze mensen zijn niet zoals ik denk dat ze zijn. Wat ik over hen zeg is eenzijdig. Ik begrijp hen niet. Ik lijk op deze mensen.” De roman is een verzameling van fragmenten over deze thema’s en bevat onder andere e-mails van zijn ex-vriendin Lena, herinneringen aan zijn kindertijd en transcripties van interviews. Om eerlijk te zijn zou ik dit boek waarschijnlijk niet gelezen hebben als het geen hype was in mijn vriendengroep, maar ik ben blij dat ik toch naar de aanbevelingen geluisterd heb.

The Good: Hoewel ik niet ben opgegroeid in gelovig zeeland, herken ik zeker een aantal dingen uit Bram’s jeugd en familieomgeving en dat maakte de roman extra interessant om te lezen. De fragmentatie van het verhaal zorgt ervoor dat je veel tijd hebt om alles te laten bezinken en reflecteert ook de grotere lijn van het verhaal – is het mogelijk om volledig te begrijpen waarom mensen geloven? Religie is niet een lineair, rationeel of gefixeerd proces en uiteindelijk zijn het alleen fragmenten van het geloof die Bram snapt. Het boek klinkt nu als zeer serieuze literatuur over het geloof, maar dat is niet het geval. Ik had bijvoorbeeld niet verwacht dat een aantal hoofdstukken zouden gaan over Bram’s interesse in ASMR (je kent het misschien van de fluisterende mensen op YouTube die met geluiden fysieke prikkels proberen op te roepen). Naast de religieuze thema’s in de roman vond ik het personage Lena en haar discussies over feminisme ook erg interessant.

The Bad: Af en toe lijkt het alsof er geprobeerd is zoveel mogelijk “hippe intellectuele” verwijzingen in het verhaal te stoppen. Ik vond bijvoorbeeld de referenties naar Gilmore Girls en literaire romans zoals I Love Dick leuk, maar op een gegeven moment werd ik erg kriebelig van de “zie mij intellectueel zijn” sfeer die telkens werd opgeroepen.

Conclusie: Na het lezen van de roman begreep ik dat er een duidelijke reden was voor de hype in mijn vriendengroep over dit boek, want het is een erg goede roman. Als je niet graag over geloof leest, is het wellicht niets voor jou, maar verder is het echt een aanrader om te lezen!

Advertenties

Ik hou van films #15

Zoals gebruikelijk is dit een verzameling van films die ik de afgelopen tijd heb gekeken, uiteenlopend van horrorachtige sciencefiction tot een historische film over Marie Antoinette. 

The Phantom of the Opera (2004)
In een spontane bui leek het me leuk om eens een musicalfilm te kijken en vervolgens raakte ik geobsedeerd met The Phantom of the Opera (mijn hele Spotify Weekly is ontregeld omdat ik alleen maar naar de nummers van de film luister). Blijkbaar heb ik dus een zwak voor musicalfilms. The Phantom of the Opera gaat over de opera in Parijs, waar de jonge vrouw Christine haar debuut maakt op het toneel terwijl de mysterieuze “geest” van de opera haar begeleidt en het theater terroriseert. Naast de prachtige muziek is de gehele setting van de film en het theater met alle kostuums ook geweldig om te zien, vooral de jurken van Christine zijn heel mooi. Ik vind het een erg leuke film met mooie muziek en echt een aanrader om te kijken! Mocht je meer de originele musical willen ervaren, er is ook een professionele opname gemaakt van de musical in de Royal Albert Hall.

Annihilation (2018)
In deze film volg je hoe vijf vrouwelijke wetenschappers een gebied onderzoeken waar de natuurwetten niet meer gelden. Klinkt als een leuke sciencefictionfilm, maar het bleek meer een psychologische horror te zijn. Het eerste half uur deed me een beetje denken aan Arrival, maar er was echt niets luchtigs of grappigs aan deze film. De horrorbeelden waren zelfs zo erg dat ik de dagen er na even helemaal niets meer met sciencefiction te maken wou hebben en maar de Disneyfilm Hercules ben gaan kijken om dit uit mijn systeem te spoelen. Op de horror na is het een film met veel vrouwelijke hoofdpersonages en mooie beelden van een bijzondere wereld. Tegelijkertijd zat ik me soms te ergeren aan het slechte plot (laten we alleen zonder mensen die weten hoe ze moeten vechten deze horror in gaan!! Laten we opsplitsen!! En meer van dat soort dingen). Maar toch, als je in de stemming bent voor een bijzondere horrorachtig sciencefictionfilm, dan is dit een film die je misschien leuk zal vinden.

Farewell, My Queen (2012)
Nog steeds in shock door Annihilation besloot ik na Hercules om dit historisch drama over Marie Antoinette te kijken. Je volgt de gebeurtenissen van de Franse Revolutie vanuit het oogpunt van Sidonie Laborde, het dienstmeisje dat de koningin voorleest. Ook ligt er veel nadruk op de intieme vriendschap van de koningin met de hertogin van Polignac, haar beste vriendin in het hof. Ik vond het een leuke film, vooral om de revolutie te zien vanuit het perspectief van de mensen in dienst van het koninklijk paleis. Maar al heb ik laatst een geschiedenisvak gevolgd, af en toe miste ik wel wat kennis over de Franse Revolutie om het goed te kunnen volgen, zoals wie de hertogin van Polignac nu eigenlijk was. Ondanks dat het einde ook wat middelmatig was, vond ik het wel een een leuk kostuumdrama om te kijken.

Call Me By Your Name (2017)
Ik had veel goeds over deze film gehoord en Sufjan Stevens is deel van de soundtrack van de film, dus dan kan het alleen maar mooi zijn. De 17-jarige Elio spendeert de zomer met zijn ouders in hun zomerhuis in Italië, waar iedereen vooral veel zwemt en slaapt om de hitte door te komen. Wanneer Oliver, de student die Elio’s vader helpt met zijn onderzoekt arriveert, valt Elio als een blok voor hem en komt zijn zomer in het teken van Oliver te staan. Ik vind het een prachtige film, omdat je heel goed met Elio en zijn verliefdheid meeleeft (en meehuilt). Ook krijg je spontaan neigingen om naar Italië te verhuizen door de shots van typische Italiaanse omgevingen zoals huizen en pleintjes. Zeker een aanrader om te zien!

Ik hou van Nederlandse poëzie #3

Er bestaat zoveel poëzie in Nederland dat je je misschien afvraagt waarom ik deze specifieke poëziebundels ben gaan lezen. Mijn leeslijst voor poëzie is altijd een mengeling van verplichtingen (studie/leesclub), aanbevelingen van vrienden die er veel meer verstand van hebben dan ik en dingen die ik zelf ben tegengekomen. Carmien Michels was bijvoorbeeld verplicht voor de leesclub en Ingmar Heytze wou ik als fan zelf graag lezen. Maar ik hou ook erg van aanbevelingen, dus als je een dichtbundel hebt die ik absoluut moet lezen, laat het me weten! 

We komen van ver – Carmien Michels
Carmien Michels won het NK-Poetryslam in 2016 en We komen van ver is haar debuutdichtbundel. Haar achtergrond in slamgedichten is merkbaar in de ritme en rijm van haar poëzie, waardoor de gedichten fijn lezen. De bundel is opgedeeld in verschillende hoofdstukken over familie, liefde en steden met zinnen als “Voor ik kon praten slikte ik alle melkwegen / weg zonder spijt ik excuseer me dagelijks / voor deze mensheid voor de dood.” Het is mooie poëzie om te lezen, maar niet alle gedichten vond ik even sterk en veel beelden wisten me niet te raken (ter verheldering; dat betekent niet dat ik de poëzie gelijk slecht vind, maar het is wel iets wat ik persoonlijk zoek in gedichten). Toch is het zeker een fijne bundel om te lezen of voordrachten van te bekijken! Favoriete gedichten zijn Het begon en Tocht.

De oksels van de bok – Annemarie Estor 
De gedichten in deze bundel vertellen de liefdesgeschiedenis van een jonge vrouw en de mythische sater Izem. Hun relatie draait om verslaving en toewijding als Izem de vrouw helemaal in zijn macht krijgt en hij haar probeert te bezitten. De poëzie is erg beeldend en zintuigelijk geschreven en interessant om te lezen. Bovendien hou ik wel van een duidelijk verhaallijn in een bundel, dus dat is ook fijn. Tegelijkertijd heb ik moeite met de stereotypering en representatie van Izem die telkens in verband wordt gebracht met het Oosten en de Islam. Nu is een recensie geopperd dat er door de vele intertekstuele verwijzingen juist “onbeslisbaarheid” ontstaat op dit gebied, maar daar ben ik het niet mee eens. Toch heb ik wel favoriete stukjes uit de bundel zoals “van de tuin van de waanzin was hij het geweldigste groen” en “grijnzend tolde de taal, ik veterde een touw en hing mijn beeld aan balken”.

Kwaad gesternte – Hannah van Binsbergen
Kwaad gesternte is het debuut van Hannah van Binsbergen, die er de VSB poëzie prijs voor gewonnen heeft. Helaas is het ook een bundel waar ik nogal gemengde gevoelens over heb. Het was leuk om te lezen, maar ik vond de beelden en zinnen soms tegen het cliché aan zitten en het taalspel niet zo bijzonder terwijl de bundel in recensies geprezen wordt voor de complexiteit. Dus of ik heb de bundel erg slecht gelezen of ik hou gewoon meer van de “simpele” poëzie (wat je eigenlijk niet mag zeggen als je literatuur studeert). Hoe dan ook, die complexiteit is mij niet zo opgevallen. Misschien moet ik het nog een keer lezen om het meer te waarderen, maar het kan ook gewoon geen bundel voor mij zijn. Toch had ik enkele favoriete gedichten, zoals Disneygirls (1957) en Het museum.

Utrecht voor beginners & gevorderden – Ingmar Heytze
Dit is een verzamelbundel van alle gedichten die Heytze heeft geschreven over Utrecht, als stadsdichter, voor de krant of in opdracht voor een speciale gelegenheid in Utrecht. Hoewel ik erg fan ben van Heytze en mijn lievelingsgedicht in deze bundel staat, vond ik de poëzie tegenvallen. De beelden die gebruikt worden voor Utrecht keren overal hetzelfde terug waardoor alle gedichten erg op elkaar gaan lijken. Ik vond erg leuk om te lezen vanwege de grappige feitjes over Utrecht, niet om de poëzie zelf. Wist je bijvoorbeeld dat de Harry Potter Fanclub in 2007 geprobeerd heeft om de Potterstraat te veranderen in de Harry Potterstraat omdat het niet duidelijk was naar welke Potter werd verwezen? Niet gelukt helaas. Mocht je nog nooit iets van Ingmar Heytze gelezen hebben, dan zou ik je niet aanraden om hier mee te beginnen, want ik vind het niet echt een goede representatie van zijn andere dichtwerk. Hoe dan ook, ik had wel favoriete gedichten in de bundel zoals Sterren boos op sterrenwacht, Conversatie en Geen muur. 

Harry Potter on drugs? Twee Young Adult boeken die tegenvielen

Ik doe niet anders dan ingewikkelde literatuur lezen voor mijn studie, dus in mijn vrije tijd vind ik het fijn om niet al mijn hersencellen te moeten inspannen wanneer ik een boek lees. Young Adult is dan een goede leesoptie, maar helaas heb ik de laatste tijd een aantal Young Adult boeken gelezen, voornamelijk fantasy, die toch teleurstellend  waren en waar ik enigszins mijn frustraties over wil delen. 

De magiërs – Lev Grossman
Op dringend verzoek van mijn zusje ben ik dit boek gaan lezen, omdat ze nodig met iemand over deze bizarre wereld moest praten. Volgens de omslag is dit “de betere Harry Potter voor volwassenen,” wat eigenlijk al te hoge verwachtingen schept. Toch zit er een kern van waarheid in deze bewering, want het verhaal is één grote voorspelbare mengeling van Harry Potter en Narnia on drugs. In deze roman ontdekt de tiener Quentin dat hij magie heeft en gaat vervolgens naar een soort Harvard voor tovenaars terwijl hij geobsedeerd is door een boekenserie waarin een aantal kinderen een magisch land ontdekken. Korte samenvatting: Iedereen is voor zijn 20e alcoholist en depressief, mensen hebben orgies in de vorm van poolvossen en als je bent afgestudeerd krijg je een duivelse kwelgeest in je huid getatoeëerd. Dat zou wellicht nog vermakelijk kunnen zijn als het verhaal niet zo vreselijk slecht geschreven was. Personages die plots verdwijnen, dingen die nauwelijks worden uitgelegd en dan opeens Zeer Belangrijk Zijn en wel meer incidenten waardoor het plot aan alle kanten rammelt. Met andere woorden, als je zin hebt in goede magie, moet je misschien maar Harry Potter gaan herlezen. Nu is er ook een tv-show van de boekenserie gemaakt en die schijnt beter te zijn, maar ik werd zo moedeloos en wanhopig van dit boek dat ik wel weer genoeg te weten ben gekomen over deze wereld.

The Darkest Part of the Forest – Holly Black
Hazel woont met haar broer Ben in Fairhold, een dorp waar elven en magische wezens in de bossen wonen en waar toeristen selfies maken bij de magische glazen kist waar een mannelijke elf al eeuwen slaapt. Hazel en Ben groeiden op met verhalen over de gruwelijke wezens in het bos en waren allebei verliefd op de slapende jongen in de kist. Totdat, jawel, de glazen kist op een dag kapotgeslagen is en de elf is verdwenen. Vergeleken met De magiërs viel de teleurstelling bij dit boek redelijk mee, aangezien het ook een aantal positieve kanten heeft. Op diversiteit scoort het boek goed en de omgang met sprookjes en volksverhalen is erg origineel. Tegelijk vond ik het plot op sommige punten, waaronder de romantiek en de rol van de ouders, ontzettend ongeloofwaardig, zelfs als het gaat over elven en andere magische wezens. Het verhaal sloot voor mijn gevoel soms ook raar op elkaar aan. Dit kan dus een leuk Young Adult boek zijn, maar je moet er niet teveel over nadenken of te hoge verwachtingen hebben.

3x series die ik afgelopen tijd heb gekeken

Het gebeurt niet vaak, maar ik heb zowaar series gezien waar geen robots of aliens voorbij kwamen. 

Alias Grace
Het komt niet vaak voor dat ik een serie met familie kan kijken vanwege alle verschillende voorkeuren voor tv-programma’s, maar historische drama’s vallen gelukkig bij iedereen in de smaak. Alias Grace is een zesdelige miniserie gebaseerd op de gelijknamige roman van Margaret Atwood die dan weer gebaseerd is op dit waargebeurde verhaal. Grace Marks vertelt vanuit de gevangenis haar levensverhaal aan dokter Jordan over hoe ze (onterecht?) veroordeeld werd voor de dubbele moord op haar werkgever Thomas Kinnear en zijn huishoudster en minnares Nancy. Grace is een erg sterk en interessant personage, je weet als luisteraar van haar verhaal niet of je nu om de tuin wordt geleid om te geloven dat ze onschuldig is. Als je het boek niet hebt gelezen kan het verhaal misschien wat langzaam gaan, maar verder is het een interessante adaptatie met veel aandacht voor de details uit de roman. Zeker een aanrader om te kijken!

Godless
Na Westworld heb ik iets meer waardering gekregen voor western als genre, dus keek ik de miniserie Godless. Een bende wilde bandieten, onder de leiding van Frank Griffin, terroriseert de plaatselijke bevolking om te zoeken naar een man genaamd Roy. Deze Roy duikt vervolgens onder in La Belle, een stadje waar bijna alleen maar vrouwen leven. Helaas blijkt dit stadje en het leven van de vrouwen relatief op de achtergrond van Het Witte Mannelijke Plot af te spelen, in tegenstelling tot wat de trailer je doet geloven. Ik had de eerste aflevering moeite om het verhaal goed te volgen en de sheriffs uit elkaar te houden, maar na de eerste twee afleveringen komt er gelukkig een stuk meer vaart in het plot en de personages. Het is een leuke serie om te kijken, als je je verwachtingen over badass vrouwen die de boel runnen redelijk laag houdt.

Altered Carbon 
Ik begrijp dat Blade Runner een groot cinematisch voorbeeld is voor steam punk, maar het lijkt alsof ze de exacte set van de Blade Runner films gebruikt hebben voor deze serie. In Altered Carbon wordt het menselijk bewustzijn opgeslagen en hergebruikt in andere lichamen waardoor je niet compleet sterft. Na 250 jaar wordt een crimineel wakker in een nieuw lichaam om een absurd rijke man te helpen met het oplossen van zijn eigen moord. Helaas miste ik in de eerste aflevering echt context om te begrijpen wat de hoofdpersoon zo bijzonder maakt. Bovendien vind ik het lastig om te geloven dat honderden jaren in de toekomst steden en instituties zoals politiesystemen overal hetzelfde zijn gebleven. Over 300 jaar is het klimaat waarschijnlijk ook zo kapot dat je wel meer armoede op straat zou zien. Daarbij ben ik ook helemaal klaar met het “Witte Man redt de wereld, elke vijf minuten loopt er een naakte vrouw door het beeld en bijna ieder divers personage legt het loodje” narratief. Het is zo ontzettend saai en voorspelbaar en toch mensen blijven het maar geweldig vinden. Ondanks dat ik deze dingen erg vermoeiend vind, is het wel een serie die lekker wegkijkt en heb ik dan ook in drie dagen het hele seizoen gezien. Mocht je niet zo kritisch letten op dit soort dingen, dan is het zeker een leuke serie om te kijken, maar ik ben er nog niet over uit of ik het blijf volgen.