Recensie: Wormen en engelen – Maarten van der Graaff

Ik loop een beetje te experimenteren met hoe ik recensies over boeken wil schrijven. Aan de ene kant ben ik een groot fan van kort maar krachtige blogs, maar aan de andere kant heb ik soms het gevoel dat de overzichten die ik plaats teveel tekst bevatten terwijl ik over sommige boeken juist meer te zeggen heb. Ik ben er nog niet helemaal over uit hoe ik dit probleem ga oplossen, maar deze blogpost is een poging om te kijken of het me bevalt om op deze manier iets te schrijven over literatuur. 

De roman Wormen en engelen van Maarten van der Graaff volgt de religieuze en spirituele zoektocht van Bram Korteweg. Zijn gereformeerde jeugd op het eiland Goeree-Overflakkee lijkt ver weg wanneer hij in Utrecht studeert, totdat zijn vader zich laat dopen en een vriend dominee wordt op het Zeeuwse eiland. Bram raakt steeds meer geïnteresseerd in vragen over het geloof en stelt: “Nu ik me heb afgekeerd van God, wil ik weten waarnaar ik me toekeer” (168). Het verhaal gaat over de zoektocht naar geloof in de hedendaagse (studenten) wereld, maar ook over het verschil tussen wonen in een provinciaal gebied en de stad. Wanneer een opsomming volgt met kenmerkend gedrag van het soort “dorpse” mensen uit zijn omgeving zegt Bram: “Ik ben een van deze mensen. Ik lijk niet op deze mensen. Deze mensen zijn niet zoals ik denk dat ze zijn. Wat ik over hen zeg is eenzijdig. Ik begrijp hen niet. Ik lijk op deze mensen.” De roman is een verzameling van fragmenten over deze thema’s en bevat onder andere e-mails van zijn ex-vriendin Lena, herinneringen aan zijn kindertijd en transcripties van interviews. Om eerlijk te zijn zou ik dit boek waarschijnlijk niet gelezen hebben als het geen hype was in mijn vriendengroep, maar ik ben blij dat ik toch naar de aanbevelingen geluisterd heb.

The Good: Hoewel ik niet ben opgegroeid in gelovig zeeland, herken ik zeker een aantal dingen uit Bram’s jeugd en familieomgeving en dat maakte de roman extra interessant om te lezen. De fragmentatie van het verhaal zorgt ervoor dat je veel tijd hebt om alles te laten bezinken en reflecteert ook de grotere lijn van het verhaal – is het mogelijk om volledig te begrijpen waarom mensen geloven? Religie is niet een lineair, rationeel of gefixeerd proces en uiteindelijk zijn het alleen fragmenten van het geloof die Bram snapt. Het boek klinkt nu als zeer serieuze literatuur over het geloof, maar dat is niet het geval. Ik had bijvoorbeeld niet verwacht dat een aantal hoofdstukken zouden gaan over Bram’s interesse in ASMR (je kent het misschien van de fluisterende mensen op YouTube die met geluiden fysieke prikkels proberen op te roepen). Naast de religieuze thema’s in de roman vond ik het personage Lena en haar discussies over feminisme ook erg interessant.

The Bad: Af en toe lijkt het alsof er geprobeerd is zoveel mogelijk “hippe intellectuele” verwijzingen in het verhaal te stoppen. Ik vond bijvoorbeeld de referenties naar Gilmore Girls en literaire romans zoals I Love Dick leuk, maar op een gegeven moment werd ik erg kriebelig van de “zie mij intellectueel zijn” sfeer die telkens werd opgeroepen.

Conclusie: Na het lezen van de roman begreep ik dat er een duidelijke reden was voor de hype in mijn vriendengroep over dit boek, want het is een erg goede roman. Als je niet graag over geloof leest, is het wellicht niets voor jou, maar verder is het echt een aanrader om te lezen!

Advertenties

Harry Potter on drugs? Twee Young Adult boeken die tegenvielen

Ik doe niet anders dan ingewikkelde literatuur lezen voor mijn studie, dus in mijn vrije tijd vind ik het fijn om niet al mijn hersencellen te moeten inspannen wanneer ik een boek lees. Young Adult is dan een goede leesoptie, maar helaas heb ik de laatste tijd een aantal Young Adult boeken gelezen, voornamelijk fantasy, die toch teleurstellend  waren en waar ik enigszins mijn frustraties over wil delen. 

De magiërs – Lev Grossman
Op dringend verzoek van mijn zusje ben ik dit boek gaan lezen, omdat ze nodig met iemand over deze bizarre wereld moest praten. Volgens de omslag is dit “de betere Harry Potter voor volwassenen,” wat eigenlijk al te hoge verwachtingen schept. Toch zit er een kern van waarheid in deze bewering, want het verhaal is één grote voorspelbare mengeling van Harry Potter en Narnia on drugs. In deze roman ontdekt de tiener Quentin dat hij magie heeft en gaat vervolgens naar een soort Harvard voor tovenaars terwijl hij geobsedeerd is door een boekenserie waarin een aantal kinderen een magisch land ontdekken. Korte samenvatting: Iedereen is voor zijn 20e alcoholist en depressief, mensen hebben orgies in de vorm van poolvossen en als je bent afgestudeerd krijg je een duivelse kwelgeest in je huid getatoeëerd. Dat zou wellicht nog vermakelijk kunnen zijn als het verhaal niet zo vreselijk slecht geschreven was. Personages die plots verdwijnen, dingen die nauwelijks worden uitgelegd en dan opeens Zeer Belangrijk Zijn en wel meer incidenten waardoor het plot aan alle kanten rammelt. Met andere woorden, als je zin hebt in goede magie, moet je misschien maar Harry Potter gaan herlezen. Nu is er ook een tv-show van de boekenserie gemaakt en die schijnt beter te zijn, maar ik werd zo moedeloos en wanhopig van dit boek dat ik wel weer genoeg te weten ben gekomen over deze wereld.

The Darkest Part of the Forest – Holly Black
Hazel woont met haar broer Ben in Fairhold, een dorp waar elven en magische wezens in de bossen wonen en waar toeristen selfies maken bij de magische glazen kist waar een mannelijke elf al eeuwen slaapt. Hazel en Ben groeiden op met verhalen over de gruwelijke wezens in het bos en waren allebei verliefd op de slapende jongen in de kist. Totdat, jawel, de glazen kist op een dag kapotgeslagen is en de elf is verdwenen. Vergeleken met De magiërs viel de teleurstelling bij dit boek redelijk mee, aangezien het ook een aantal positieve kanten heeft. Op diversiteit scoort het boek goed en de omgang met sprookjes en volksverhalen is erg origineel. Tegelijk vond ik het plot op sommige punten, waaronder de romantiek en de rol van de ouders, ontzettend ongeloofwaardig, zelfs als het gaat over elven en andere magische wezens. Het verhaal sloot voor mijn gevoel soms ook raar op elkaar aan. Dit kan dus een leuk Young Adult boek zijn, maar je moet er niet teveel over nadenken of te hoge verwachtingen hebben.

Ik hou van lezen #33

Misschien is het je opgevallen dat deze blogposts de laatste tijd beginnen met een boek van Margaret Atwood. Ik heb namelijk een aardige verzameling van Margaret Atwood’s boeken in mijn kast staan en langzaam maar zeker werk ik me zo door haar oeuvre heen. 

Lady Oracle – Margaret Atwood
Deze roman gaat over Joan Foster, schrijfster van goedkope romantische novelles en een poëtisch orakelboek. Het verhaal begint met haar vlucht naar Italië nadat ze haar dood in scène heeft gezet. Vervolgens blikt Joan terug op haar kindertijd en haar leven met verschillende geliefdes. De roman speelt erg met donkere humor en verschillende literaire genres, maar het voelde soms wat oppervlakkig aan. Het was leuk om te lezen, maar ik vind het niet Atwood’s beste werk. Ook al past het einde perfect binnen de verschillende genres, het komt zo uit de lucht vallen dat het ook geen voldoening geeft.

Schildpadden tot in het oneindige – John Green
In mijn tienertijd was ik groot fan van de boeken van John Green, zeker rondom de tijd dat The Fault In Our Stars een enorme hype werd. Die obsessie is nu afgezwakt en meer verschoven naar John Green als persoon, want eigenlijk lijken al zijn boeken erg veel op elkaar en ze zijn allemaal redelijk pretentieus. Maar goed, nieuw boek, nieuwe kansen, dus met goede moed begon ik aan zijn nieuwste Young Adult roman. Het verhaal gaat over Aza, een tiener met hevige angstaanvallen en dwanggedachtes, die samen met haar beste vriendin Daisy een mysterie van een voortvluchtige miljardair gaat oplossen. Zo staat het op de achterkant van het boek, maar het gaat voornamelijk over Aza en haar dwanggedachtes. Het boek geeft een realistisch beeld van mentale ziekte en hoe spiralen van dwanggedachtes je in hun greep kunnen houden en is daarom belangrijk voor alle mensen die geen beeld hebben bij dit soort dingen. Tegelijkertijd zat ik me te ergeren aan het plotverloop en hoe metaforisch deze tieners praten. Mijn grootste ergernis lag echter bij de therapeut die allemaal literaire citaten aanhaalt in therapie – misschien mijn eigen ervaring, maar zo’n therapeut ben ik nog nooit tegengekomen. Dus ja, het is een interessant en leuk boek, maar je moet wel ingesteld zijn op de typische John Green schrijfstijl.

De engelenmaker – Stefan Brijs 
Na bijna twintig jaar keert dokter Victor Hoppe terug naar zijn geboortedorp met drie jonge baby’s. De dorpelingen reageren nogal argwanend op zijn komst en de kinderen die zelden gezien worden. De geruchten verspreiden zich snel en men vraagt zich af of de kinderen ziek zijn, maar er blijkt zowel met de kinderen als met de dokter zelf een hoop meer aan de hand te zijn dan iedereen denkt. Ik lees niet zoveel Nederlandse fictie, maar deze roman vond ik erg leuk en interessant. Het verhaal is fijn geschreven en de bijna sciencefictionachtige omgang met onderwerpen zoals wetenschap, geloof en macht is erg interessant. Bovendien vond ik de manier waarop je dokter Hoppe leert kennen door de sociale controle en geruchten van de dorpelingen ook een interessant perspectief om de spanning op te bouwen.

Raven Girl – Audrey Niffenegger 
Op een dag vindt een eenzame postbode een gewonde raaf en neemt haar mee naar huis. De man en de raaf worden verliefd op elkaar en krijgen een kind, een meisje die raventaal spreekt en vast zit in een menselijk lichaam. Gelukkig blijkt er een dokter te zijn die met moderne technologie haar vleugels wil geven. Klinkt een beetje apart, maar het is een modern en duister sprookje, geïllustreerd met mooie tekeningen van het ravenmeisje. Het verhaal is helaas vrij kort en het einde is te abrupt voor mijn smaak, maar het blijft een leuke novelle om te lezen.

 

Levar Burton Reads: Korte verhalen in een podcast

Ik luister graag naar podcasts voor discussies en informatie, maar soms is het ook gewoon fijn om voorgelezen te worden. Een van mijn favoriete podcasts is dan ook Levar Burton Reads, een Amerikaanse podcast waarin acteur Levar Burton verschillende korte verhalen van bekende en minder bekende auteurs voorleest. 

Persoonlijk ken ik Levar Burton vooral als Geordi La Forge uit Star Trek, maar naast acteren is Levar ook lange tijd de host van de populaire Amerikaanse kindershow Reading Rainbow geweest. De show stimuleerde kinderen om te gaan lezen en het was zo’n hit dat mensen vaak tegen Levar zeiden dat ze een Reading Rainbow voor volwassenen leuk zouden vinden. Die is er sinds vorig jaar gekomen in de vorm van een podcast, waar Levar Burton korte verhalen van allerlei genres voorleest. De auteurs verschillen bijvoorbeeld van Haruki Murakami tot Neil Gaiman. Elk verhaal is gemiddeld 40 minuten lang en begint met een paar minuten inleiding over wat de thema’s zijn en waar je op kan letten. Na het voorlezen bespreekt Levar ook kort waarom hij dit zo’n interessant verhaal vindt. Ik vind het erg leuk om naar te luisteren, omdat je zo allerlei korte verhalen leert kennen. Daarbij heeft Levar een ontzettend fijne voorleesstem en sleept hij je echt mee in het verhaal. De podcast is nu bezig met zijn tweede seizoen en omdat er al flink wat verhalen zijn om naar te luisteren, volgt hier een overzicht van mijn persoonlijke favorieten.

What It Means When a Man Falls from the Sky – Lesley Nneka Arimah
Dit is tot nu toe mijn favoriete aflevering van de hele podcast, het is een ijzersterk verhaal met een leuk sciencefictiontintje. In een toekomst waarin grote delen van de wereld vergaan zijn door klimaatveranderingen heeft een wiskundige de formule van het universum opgelost. Hierdoor kunnen natuurkundige wetten en menselijke emoties gemanipuleerd worden en dit stelt de hoofdpersoon in staat om verdriet van andere mensen weg te nemen. Een mooi en divers verhaal, zeker aanrader om naar te luisteren!

1000-Year-Old-Ghosts – Laura Chow Reeve
Het thema over nare gebeurtenissen en emoties komt ook terug in dit realistische verhaal. Een grootmoeder helpt haar familie met het omgaan van moeilijke gebeurtenissen door de herinnering in te maken in potten – op de manier zoals je bijvoorbeeld augurken of andere groentes zout en bewaard. Ik vond het een ontroerend verhaal over het verwerken van gebeurtenissen en hoe lastig dat soms is.

Repairing the World – John Chu
Stiekem vind ik de sciencefictionverhalen in de podcast het leukst, want dat is toch een van mijn favoriete genres. In dit verhaal ontstaan er steeds meer breuken tussen verschillende dimensies in de wereld en stromen andere werelden onze realiteit binnen. Een wetenschapper en taalkundige proberen samen te werken om deze gaten te repareren en leren elkaar zo ook steeds beter kennen. Naast het originele plot vind ik ook de manier waarop het verhaal gaat met problemen in huidige maatschappij (seksisme, racisme, homofobie) erg goed. Soms zijn die dingen op “magische” wijze in een sciencefictionachtig toekomstbeeld opgelost, maar het is ook goed om aandacht te besteden aan het feit dat dit niet zomaar zal verdwijnen.

The Paper Menagerie – Ken Liu
Een Chinese moeder probeert een verbinding te zoeken met haar Amerikaanse zoon door middel van origami dieren die tot ze tot leven wekt terwijl de zoon probeert om te gaan met de twee verschillende culturen waartoe hij behoort. Een mooi verhaal over verschillende culturen, taal en familie, ook een aanrader!

 

Ik leer korte verhalen lezen

Ondanks dat ik veel lees voor studie en plezier, waag ik me niet vaak aan het genre van het korte verhaal. Ik hou van lange verhaallijnen en uitgebreide werelden, korte verhalen zijn niets voor niets “kort”. Toch heb ik me de laatste tijd iets meer verdiept in korte verhalen. Zal het ooit mijn favoriete genre worden? Waarschijnlijk niet, maar zo nu en dan is een korte verhalenbundel wel erg leuk om te lezen. 

Nine Stories – J.D. Salinger
Dit is een collectie met korte verhalen van J.D. Salinger, ook bekend van The Catcher in The Rye. De realistische verhalen spelen zich allemaal af in dagelijkse omgevingen, met thema’s zoals familiebanden, relaties en de invloed van de oorlog (de verhalenbundel komt uit 1953). De schrijfstijl leest ontzettend fijn, zelfs in een enkele dialoog weet Salinger een interessant verhaal te vertellen. Ik had nog nooit iets van Salinger gelezen, dus ik was positief verrast door de bundel. Zeker een aanrader! Mijn favoriete verhalen zijn The Laughing Man, Teddy en A Perfect Day for Bananafish.

De verhalen van jouw leven en anderen – Ted Chiang
Dit is wellicht de beste korteverhalenbundel die ik ooit gelezen heb. Als je een fan bent van sciencefiction en speculatieve fictie is dit is echt een enorme aanrader. Volgens de achterflap van het boek schrijft Ted Chiang gemiddeld één verhaal per twee jaar, maar dat zijn dan ook ontzettende goede verhalen. Wat zou er gebeuren als we technologie uitvinden die de reactie op knapheid van mensen kan uitschakelen in de hersenen? Hoe houd je van God als om de zoveel tijd Engelen verschijnen en zowel wonderen als dood veroorzaken? Wat gebeurt er met mijnwerkers die de toren van Babel beklimmen om het hemelgewelf open te breken? Op een van de verhalen in de bundel is de film Arrival gebaseerd, die ook zeker het kijken waard is. Af en toe zijn de details iets te technisch en te ingewikkeld, maar dat maakt de originele verhalen over de toekomst van de mensheid niet minder interessant.

The Bloody Chamber and Other Stories – Angela Carter
Dit is een van de bekendste werken van Angela Carter, een verzameling van herschreven sprookjes vanuit een feministische invalshoek. Denk aan sprookjes zoals Blauwbaard, de gelaarsde kat en verschillende varianten op Belle en het beest. Ik ben een groot fan van sprookjes, vooral als de herschrijving focus legt op vrouwen in hoofdrollen die meer doen dan “wachten op redding van de prins”. Het is een interessante roman en de schrijfstijl is heel beeldend waardoor je alle kastelen en omgevingen echt voor je ziet. Ik vond het leuk om te lezen, maar op een of andere manier greep het me toch minder dan ik had verwacht.

Trigger Warning – Neil Gaiman
Naast mooie fantasie en soms horrorachtige romans, schrijft Neil Gaiman ook erg veel korte verhalen. Deze bundel bevat een hoop uiteenlopende fictie, van een Sherlock Holmes verhaal tot een gedicht over een hospita, van een aanvullend verhaal bij de roman American Gods tot hertellingen van sprookjes. Elk verhaal is interessant, maar je weet dat er een plottwist komt of dat het verhaal “onverwacht” een stuk duisterder zal zijn. De schrijfstijl van Gaiman werkt voor het mij het best in een langer werk zoals een roman, maar dat neemt niet weg dat het een leuke verzamelbundel is. Favoriete verhalen: August Tale, The Case of Death and Honey, Orange en Feminine Endings.